Eski Masaüstü Programınız Sizi Esir Almasın

Yıllardır çalışan bir programınız var ve bütün kayıtlarınız içinde. Asıl değer programda değil, o verinin kendisinde ve yılların iş kurallarındadır. Biz önce onu kurtarıyor, sonra üzerine modern bir sistem kuruyoruz.

Ücretsiz ön inceleme isteyin

Tanıdık geliyor mu?

• Programı yazan firmaya ya da kişiye artık ulaşılamıyor; kaynak kod elinizde değil.
• Veritabanı bilinen bir marka değil; programın kendine ait, kapalı bir dosya formatı var.
• Veriyi dışarı aktaramıyor, raporlayamıyor, başka bir sistemle konuşturamıyorsunuz.
• Program tek bir bilgisayarda, çoğu zaman eski bir Windows sürümünde çalışıyor.
• Uzaktan erişim yok, yedekleme belirsiz; o makine bozulursa iş duruyor.

Somut örnekler

Bu tür işlerde en sık karşılaşılan durumlar aşağıdaki gibidir. Sizinki listede yoksa da yaklaşım aynıdır.

• Cari ve stok takip programı. 2000'lerin başında yazılmış, tek bilgisayarda çalışıyor; bakiyeler doğru ama dışarı çıkmıyor. Veri kurtarıldıktan sonra stok ve cari, muhasebe ya da ERP tarafıyla aynı dili konuşur.
• Üretim ve iş emri takibi. Tezgâh başındaki operatör kaydı eski programa giriyor, ofis aynı bilgiyi ikinci kez ERP'ye yazıyor. Kurtarılan veri ve yeni arayüz bu çift girişi bitirir.
• Laboratuvar ve kalite kayıtları. Test sonuçları programın kendi dosyasında duruyor; müşteri sertifika istediğinde değerler elle yazılıyor. Standart veritabanına geçince sertifika ve izlenebilirlik raporu otomatik üretilir.
• Servis ve bakım takibi. Sahadaki teknisyen cihazın geçmişini öğrenmek için ofisi arıyor; kayıtlar ofisteki tek makinede. Yeni uygulama telefondan açılır, geçmiş sahada görünür.
• Sektöre özel hesap programı — kesim optimizasyonu, fiyat ve iskonto hesabı, reçete. Yılların kuralları programın içine gömülü ve kimse yeniden yazmaya cesaret edemiyor. Kuralları veriyle birlikte çıkarır, yeni sistemde aynı sonucu verdiğini örnek kayıtlarla doğrularız.
• Access ya da eski Visual Basic ile yazılmış bayi, abone, üyelik takibi. Dosya ağda paylaşılıyor, ara sıra bozuluyor, yedek belirsiz. Veri gerçek bir veritabanına alınınca eşzamanlı kullanım ve otomatik yedek sorun olmaktan çıkar.

Bu durumdaki bir programı sıfırdan yazdırmak pahalı ve risklidir: yıllar içinde biriken istisnalar, hesaplama kuralları ve alışkanlıklar yeni bir analizle baştan çıkarılmaya çalışılır. Oysa bunların hepsi verinin içinde zaten kayıtlıdır.

1. Teşhis — Programı ve veri dosyasını çözümlüyoruz

Çalıştırılabilir dosyanın hangi teknolojiyle yazıldığını (Delphi, Visual Basic 6, Clarion, FoxPro, .NET, Java) tespit ediyor, veri dosyasının yapısını analiz ediyoruz. Format gerçekten özelse kayıt yapısını adım adım çıkarıyoruz: kayıt uzunluğu, alan konumları, sayı ve tarih kodlamaları, silinmiş kayıt işaretleri, Türkçe karakterlerin kod sayfası.

Veri korumalı ya da sıkıştırılmış biçimde tutuluyorsa, programın kendi çalışması sırasında veriyi okunur hale getirdiği noktadan alıyoruz. Başka hiçbir yöntemin sonuç vermediği durumda ise son çare olarak programın kendi arayüzü üzerinden, otomasyonla kayıtların tamamı dışarı çıkarılabiliyor — yavaştır ama sonuç verir.

Ön incelemenin sonunda hangi yöntemin işe yarayacağını ve tek bir kaydın bile geride kalıp kalmayacağını net olarak söylüyoruz.

2. Kurtarma — Veriyi standart bir veritabanına taşıyoruz

Çözümlenen veri; PostgreSQL, SQL Server veya MySQL üzerine, ilişkileri kurulmuş biçimde aktarılıyor. Doğruluk tahmine bırakılmıyor:

• Kayıt sayıları eski programla karşılaştırılıyor.
• Toplamlar (bakiye, stok miktarı, ciro) iki tarafta da aynı çıkana kadar üzerinde çalışılıyor.
• Seçilmiş örnek kayıtlar ekran ekran kontrol ediliyor.

Artık verinize standart araçlarla ulaşıyorsunuz: Excel, raporlama araçları, API'ler.

3. Dönüşüm — Yerine web tabanlı uygulama kuruyoruz

İhtiyacınıza ve bütçenize göre üç yol var:

Hızlı yayın, programı olduğu gibi bir sunucuda uzak oturumla yayımlamak demektir: ekranlar değişmez, sunucu ve erişim lisansı gerekir, veri kurtarma işi arkada ayrıca yürür. Acil erişim sorununu günler içinde çözer ama kapalı formattan kurtarmaz — bu yüzden çoğu işletme ikinci yolu seçiyor.

4. Güvenli geçiş — Tek gecede değil, kademeli

Geçiş döneminde eski program çalışmaya devam eder. Kurduğumuz senkronizasyon köprüsü veriyi düzenli olarak yeni sisteme aktarır; ekibiniz yeni arayüzü gerçek veriyle denerken günlük işiniz durmaz. Herkes hazır olduğunda yazma işlemi yeni sisteme alınır ve eski program emekliye ayrılır.

Çıktılarınız

• Verinizin tamamı, açık ve standart bir formatta
• Veri yapısının dokümantasyonu — formatınız artık size ait
• Tarayıcıdan, telefondan ve ofis dışından çalışan yeni uygulama
• Kullanıcı yetkilendirmesi, otomatik yedekleme, erişim kaydı
• Mevcut ERP, e-ticaret ve muhasebe sistemlerinizle entegrasyon imkânı

Yasal zemin

Bu çalışma, elinizdeki programın kopyalanması ya da yeniden satılması değildir; amaç kendi verinize erişmeniz ve veriyi başka bir sisteme taşımanızdır.

• Çalışma yalnızca verinin sahibi olan işletmenin yazılı talebiyle ve kendi ortamında yapılır.
• Programın lisans sözleşmesini birlikte gözden geçiririz; kısıtlayıcı bir madde varsa işe başlamadan önce konuşuruz.
• Ortaya çıkan veri, belge ve kod sizindir. Verileriniz gizlilik sözleşmesi kapsamında işlenir, çalışma bitince kopyası bizde kalmaz.
• Ön inceleme için üretim verisi yerine örnek ya da anonimleştirilmiş veri kullanılabilir.

Neden erpware

Bu işi bir tersine mühendislik alıştırması olarak değil, işletme sorunu olarak ele alıyoruz. ERP tarafındaki geliştirme ve entegrasyon tecrübemiz sayesinde, kurtardığımız veriyi nereye bağlamanız gerektiğini de biliyoruz: stok, cari, fatura, üretim.

• Kaynak kodu olmayan, terk edilmiş sistemlerle çalışma tecrübesi
• Oracle, PL/SQL, .NET ve Web API tarafında derinlik
• ERP entegrasyonu ve iş süreçlerine hâkimiyet
• Üretimi durdurmadan, kademeli geçiş yaklaşımı

Veriniz standart bir veritabanına taşındıktan sonra sıra raporlamaya gelir: ErpwareBI ile SQL bilmeden rapor ve gösterge paneli kurar, Kai ile "geçen ay en çok satan on ürün" gibi soruları doğal dille sorabilirsiniz. Yeni uygulamanın diğer sistemlerinizle konuşması gerekiyorsa Entegrasyon Stüdyosu devreye girer.

Nasıl başlıyoruz

Ücretsiz ön inceleme. Programınızın çalıştırılabilir dosyasını ve bir veri dosyası örneğini inceliyoruz. Birkaç gün içinde size şunları bildiriyoruz:

1. Verinin çözülebilir olup olmadığı ve hangi yöntemle
2. Tahmini süre ve maliyet
3. Önerdiğimiz dönüşüm yaklaşımı

Çözemeyeceğimizi düşündüğümüz bir işi almıyoruz. İnceleme sonucunda olumsuz bir tablo çıkarsa bunu açıkça söylüyoruz.

Sık sorulan sorular

Kaynak kod hiç yok, elimizde sadece programın kendisi var. Yine de olur mu?

Evet. Çalışmalarımızın büyük kısmı zaten bu noktadan başlıyor. Kaynak kod bir kolaylıktır, zorunluluk değil.

Programı yazan kişiye ulaşamıyoruz, veri dosyası da okunmuyor. Çözülür mü?

Çoğu durumda evet: program o veriyi açabiliyorsa, yetkili olduğunuz makinede veri okunur hale getirilebilir. Ön incelemede bunu net olarak görüyoruz; göremezsek de size öyle söylüyoruz.

Eski programı hemen kapatmamız gerekir mi?

Hayır. Geçiş kademeli ilerler; ekibiniz yeni sisteme alışana kadar iki sistem birlikte çalışır.

Ne kadar sürer?

Kayıt yapısının karmaşıklığına ve ekran sayısına bağlı. Tipik bir projede veri kurtarma 1–2 hafta, web uygulaması 3–8 hafta sürer. Ön incelemeden sonra net süre veriyoruz.

Veriler nerede tutulacak?

Kendi sunucunuzda, kiraladığınız bir sunucuda ya da bizim yönettiğimiz bulut ortamında. Tercih sizin.

Eski programdaki hesaplama kuralları kaybolur mu?

Kaybolmaması için ekranları ve kuralları birlikte gözden geçiriyoruz. Kurtarılan veri, yılların iş kurallarının da kaydıdır: eski program neyi nasıl hesaplıyorsa, yeni sistemde aynı sonucu verdiğini örnek kayıtlarla doğruluyoruz.

Elinizde çözülemez görünen bir program mı var?

Konuşalım. Ön inceleme ücretsiz; sonunda ne yapılabileceğini yazılı olarak veriyoruz.

İletişime geçin

Delphi ve Clarion, Visual Basic ve FoxPro, Oracle, PostgreSQL ve MySQL adları ilgili hak sahiplerine aittir; burada yalnızca teknolojileri tanımlamak için kullanılmıştır.